Trong bối cảnh thị trường M&A (mua bán và sáp nhập) tại Việt Nam ngày càng sôi động, việc nhà đầu tư nước ngoài góp vốn, mua cổ phần hoặc phần vốn góp vào các doanh nghiệp đã thành lập là một hình thức đầu tư trực tiếp phổ biến và hiệu quả. Hình thức này giúp nhà đầu tư nhanh chóng thâm nhập thị trường, tận dụng cơ sở hạ tầng, đội ngũ nhân sự và mạng lưới khách hàng sẵn có của doanh nghiệp Việt Nam, đồng thời giảm thiểu rủi ro và thời gian so với việc thành lập mới.

Tuy nhiên, thủ tục này đòi hỏi sự tuân thủ chặt chẽ các quy định pháp luật về đầu tư, doanh nghiệp, chứng khoán và quản lý ngoại hối. Các văn bản pháp luật chính điều chỉnh bao gồm:

• Luật Đầu tư 2020

• Luật Doanh nghiệp 2020

• Luật Chứng khoán 2019

• Nghị định số 31/2021/NĐ-CP ngày 26/03/2021 của Chính phủ quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Đầu tư.

• Nghị định số 01/2021/NĐ-CP ngày 04/01/2021 của Chính phủ về đăng ký doanh nghiệp.

• Thông tư số 06/2019/TT-NHNN ngày 26/06/2019 của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam hướng dẫn về quản lý ngoại hối đối với hoạt động đầu tư trực tiếp nước ngoài vào Việt Nam.

• Các văn bản pháp luật chuyên ngành khác (nếu có, ví dụ: Luật Các tổ chức tín dụng, Luật Kinh doanh bảo hiểm...).

Bài viết này sẽ tư vấn chi tiết về các điều kiện, quy trình và những lưu ý quan trọng khi nhà đầu tư nước ngoài góp vốn, mua cổ phần hoặc phần vốn góp vào doanh nghiệp đã thành lập tại Việt Nam một cách hợp pháp và hiệu quả.

Các Hình Thức Góp Vốn, Mua Cổ Phần/Phần Vốn Góp

Nhà đầu tư nước ngoài có thể thực hiện việc đầu tư theo các hình thức sau:

• Mua cổ phần phát hành thêm của công ty cổ phần: Doanh nghiệp tăng vốn điều lệ thông qua việc phát hành thêm cổ phần, nhà đầu tư nước ngoài mua các cổ phần này.

• Mua cổ phần/phần vốn góp từ cổ đông/thành viên hiện hữu: Nhà đầu tư nước ngoài mua lại cổ phần/phần vốn góp của các cổ đông/thành viên hiện có của doanh nghiệp.

• Góp vốn vào công ty TNHH: Nhà đầu tư nước ngoài góp thêm vốn để tăng vốn điều lệ của công ty TNHH.

• Các hình thức khác theo quy định pháp luật: Ví dụ như nhận chuyển nhượng phần vốn góp theo hợp đồng BCC, nhận chuyển nhượng cổ phần/phần vốn góp từ công ty đã chuyển đổi từ doanh nghiệp nhà nước, v.v.

Điều Kiện Nhà Đầu Tư Nước Ngoài Góp Vốn, Mua Cổ Phần/Phần Vốn Góp

Việc góp vốn, mua cổ phần/phần vốn góp của nhà đầu tư nước ngoài phải đáp ứng các điều kiện sau:

Điều Kiện Chung

• Ngành, nghề kinh doanh: Doanh nghiệp Việt Nam mà nhà đầu tư nước ngoài dự định đầu tư vào phải kinh doanh ngành, nghề không thuộc danh mục ngành, nghề cấm đầu tư kinh doanh theo Luật Đầu tư 2020.

• Không ảnh hưởng đến quốc phòng, an ninh: Hoạt động góp vốn, mua cổ phần/phần vốn góp không được gây phương hại đến quốc phòng, an ninh quốc gia.

Điều Kiện Tiếp Cận Thị Trường (Market Access Conditions)

Đây là điều kiện quan trọng nhất, xác định giới hạn tỷ lệ sở hữu và hình thức đầu tư của nhà đầu tư nước ngoài.

• Ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện tiếp cận thị trường đối với nhà đầu tư nước ngoài:

  • Nếu doanh nghiệp Việt Nam hoạt động trong các ngành, nghề này (quy định tại Phụ lục I Nghị định 31/2021/NĐ-CP và các cam kết quốc tế của Việt Nam như WTO, EVFTA, CPTPP), nhà đầu tư nước ngoài phải tuân thủ các điều kiện cụ thể:

    • Tỷ lệ sở hữu vốn điều lệ: Quy định tỷ lệ vốn góp tối đa mà nhà đầu tư nước ngoài được phép sở hữu trong doanh nghiệp đó (ví dụ, một số ngành dịch vụ, ngân hàng, viễn thông, logistics, phân phối...).

    • Hình thức đầu tư: Quy định về việc phải thành lập liên doanh hoặc các yêu cầu khác.

    • Phạm vi hoạt động đầu tư: Hạn chế về địa bàn, quy mô hoặc loại hình dịch vụ.

    • Năng lực của nhà đầu tư: Yêu cầu về kinh nghiệm, năng lực tài chính, chuyên môn kỹ thuật.

  • Nếu doanh nghiệp không hoạt động trong các ngành, nghề thuộc danh mục này, nhà đầu tư nước ngoài được phép đầu tư không hạn chế tỷ lệ sở hữu (trừ các trường hợp đặc biệt về quốc phòng, an ninh).

• Doanh nghiệp niêm yết trên sàn chứng khoán: Đối với các công ty đại chúng, tỷ lệ sở hữu của nhà đầu tư nước ngoài có thể bị hạn chế theo quy định của Luật Chứng khoán và các văn bản hướng dẫn, đặc biệt là đối với các ngành nghề có điều kiện.

Quy Trình Thủ Tục Góp Vốn, Mua Cổ Phần/Phần Vốn Góp

Quy trình này có thể chia thành các bước chính sau:

Bước 1: Rà Soát Điều Kiện & Chuẩn Bị Hồ Sơ

• Rà soát ngành nghề kinh doanh: Kiểm tra các ngành nghề mà doanh nghiệp Việt Nam đang hoạt động để xác định có thuộc danh mục hạn chế hoặc có điều kiện đối với nhà đầu tư nước ngoài hay không. Nếu có, cần xác định rõ các điều kiện cụ thể (tỷ lệ sở hữu, v.v.).

• Thỏa thuận mua bán/góp vốn: Các bên (nhà đầu tư nước ngoài và doanh nghiệp/cổ đông/thành viên hiện hữu) tiến hành đàm phán và ký kết hợp đồng mua bán cổ phần/phần vốn góp hoặc hợp đồng góp vốn.

• Chứng minh năng lực tài chính: Nhà đầu tư nước ngoài cần chuẩn bị các tài liệu chứng minh năng lực tài chính (ví dụ: xác nhận số dư tài khoản ngân hàng, báo cáo tài chính đã kiểm toán của tổ chức) để chứng minh khả năng chi trả cho giao dịch.

• Chuẩn bị hồ sơ: Bao gồm các tài liệu của nhà đầu tư nước ngoài (hộ chiếu/giấy đăng ký kinh doanh, báo cáo tài chính, ủy quyền...), tài liệu của doanh nghiệp nhận đầu tư (giấy đăng ký doanh nghiệp, điều lệ, danh sách thành viên/cổ đông, báo cáo tài chính...), và các hợp đồng, văn bản liên quan đến giao dịch.

  • Lưu ý: Các tài liệu nước ngoài phải được hợp pháp hóa lãnh sự và dịch thuật công chứng sang tiếng Việt.

Bước 2: Đăng Ký Góp Vốn, Mua Cổ Phần/Phần Vốn Góp (Nếu Có Yêu Cầu)

Theo Luật Đầu tư 2020 và Nghị định 31/2021/NĐ-CP, không phải mọi trường hợp góp vốn, mua cổ phần/phần vốn góp đều phải đăng ký. Chỉ các trường hợp sau đây mới phải thực hiện thủ tục đăng ký tại Sở Kế hoạch và Đầu tư:

• Việc góp vốn, mua cổ phần/phần vốn góp làm tăng tỷ lệ sở hữu vốn điều lệ của nhà đầu tư nước ngoài trong các trường hợp:

  • Từ 50% vốn điều lệ trở lên đối với công ty đại chúng, công ty chứng khoán, quỹ đầu tư chứng khoán hoặc công ty quản lý quỹ đầu tư chứng khoán.

  • Từ 50% vốn điều lệ trở lên đối với doanh nghiệp kinh doanh ngành, nghề kinh doanh có điều kiện theo quy định của pháp luật Việt Nam (không áp dụng đối với ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện tiếp cận thị trường đối với nhà đầu tư nước ngoài).

  • Khi nhà đầu tư nước ngoài mua cổ phần, phần vốn góp của doanh nghiệp nhà nước cổ phần hóa hoặc chuyển đổi sở hữu.

  • Doanh nghiệp nhận đầu tư có Giấy chứng nhận đầu tư (trước đây) hoặc thuộc diện phải chấp thuận chủ trương đầu tư.

  • Trường hợp bắt buộc đăng ký: Nếu doanh nghiệp Việt Nam hoạt động trong ngành, nghề có điều kiện tiếp cận thị trường đối với nhà đầu tư nước ngoài và việc góp vốn, mua cổ phần/phần vốn góp làm thay đổi tỷ lệ sở hữu vốn điều lệ của nhà đầu tư nước ngoài, hoặc làm tăng tỷ lệ sở hữu vượt quá giới hạn cho phép.

• Cơ quan tiếp nhận: Sở Kế hoạch và Đầu tư nơi doanh nghiệp đặt trụ sở chính.

• Hồ sơ: Văn bản đăng ký, bản sao giấy tờ pháp lý của nhà đầu tư và doanh nghiệp, hợp đồng mua bán/góp vốn, chứng minh năng lực tài chính, v.v.

• Thời gian xử lý: Khoảng 15 ngày làm việc.

• Kết quả: Văn bản thông báo đủ điều kiện thực hiện góp vốn, mua cổ phần/phần vốn góp.

Bước 3: Chuyển Tiền Góp Vốn/Mua Cổ Phần và Xác Nhận

• Mở tài khoản vốn đầu tư trực tiếp: Nhà đầu tư nước ngoài phải chuyển tiền góp vốn/mua cổ phần thông qua tài khoản vốn đầu tư trực tiếp của doanh nghiệp nhận đầu tư (nếu chưa có).

  • Lưu ý: Nếu doanh nghiệp Việt Nam chưa có vốn đầu tư nước ngoài thì tài khoản này cần được mở sau khi có thông báo của Sở Kế hoạch và Đầu tư (nếu phải đăng ký) hoặc trước khi thực hiện thay đổi nội dung đăng ký kinh doanh.

• Thực hiện chuyển tiền: Nhà đầu tư nước ngoài chuyển tiền từ tài khoản ở nước ngoài vào tài khoản vốn đầu tư trực tiếp của doanh nghiệp tại Việt Nam. Nội dung chuyển tiền cần ghi rõ là "Góp vốn/Mua cổ phần/phần vốn góp" và tên nhà đầu tư.

• Xác nhận vốn góp: Ngân hàng sẽ xác nhận việc chuyển tiền và ghi nhận vốn góp.

Bước 4: Thay Đổi Nội Dung Đăng Ký Doanh Nghiệp

Sau khi hoàn tất việc chuyển tiền và có văn bản chấp thuận (nếu có), doanh nghiệp tiến hành thay đổi nội dung đăng ký doanh nghiệp tại Phòng Đăng ký kinh doanh.

• Hồ sơ: Thông báo thay đổi nội dung đăng ký doanh nghiệp (thay đổi thành viên/cổ đông, vốn điều lệ, tỷ lệ vốn góp), hợp đồng chuyển nhượng/góp vốn, biên bản họp Hội đồng thành viên/Đại hội đồng cổ đông về việc thay đổi, giấy tờ pháp lý của nhà đầu tư nước ngoài, văn bản chấp thuận của Sở Kế hoạch và Đầu tư (nếu có), xác nhận của ngân hàng về việc chuyển tiền góp vốn/mua cổ phần.

• Cơ quan tiếp nhận: Phòng Đăng ký kinh doanh thuộc Sở Kế hoạch và Đầu tư.

• Thời gian xử lý: Khoảng 03 ngày làm việc.

• Kết quả: Cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp mới thể hiện thông tin về nhà đầu tư nước ngoài và tỷ lệ vốn góp tương ứng.

Bước 5: Các Thủ Tục Sau Thay Đổi (Nếu Có)

• Thay đổi thông tin thuế: Nếu có thay đổi liên quan đến người đại diện theo pháp luật hoặc thông tin khác trên Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp, cần thông báo cho cơ quan thuế.

• Thay đổi điều lệ công ty: Cập nhật điều lệ công ty phù hợp với cấu trúc sở hữu mới.

• Thay đổi Giấy chứng nhận đầu tư (đối với doanh nghiệp đã có IRC trước đây): Nếu doanh nghiệp đã có Giấy chứng nhận đầu tư (IRC) trước đó, việc thay đổi nhà đầu tư nước ngoài có thể yêu cầu điều chỉnh IRC.

Những Lưu Ý Quan Trọng

• Tỷ lệ sở hữu: Cần đặc biệt chú ý đến giới hạn tỷ lệ sở hữu nước ngoài trong các ngành nghề có điều kiện. Nếu vượt quá giới hạn, giao dịch sẽ không được chấp thuận.

• Giá trị chuyển nhượng: Giá chuyển nhượng phải được các bên thỏa thuận và tuân thủ các quy định về thuế (thuế thu nhập doanh nghiệp từ chuyển nhượng vốn đối với bên bán, thuế thu nhập cá nhân nếu bên bán là cá nhân).

• Quản lý ngoại hối: Mọi dòng tiền liên quan đến đầu tư trực tiếp phải thông qua tài khoản vốn đầu tư trực tiếp để đảm bảo tính hợp pháp cho việc chuyển lợi nhuận ra nước ngoài sau này.

• Thẩm định doanh nghiệp (Due Diligence): Trước khi quyết định đầu tư, nhà đầu tư nước ngoài nên thực hiện thẩm định pháp lý (legal due diligence) và tài chính (financial due diligence) kỹ lưỡng doanh nghiệp mục tiêu để đánh giá rủi ro và cơ hội.

• Hợp đồng mua bán/góp vốn: Hợp đồng cần được soạn thảo chi tiết, rõ ràng, bao gồm các điều khoản về giá, phương thức thanh toán, thời hạn, trách nhiệm của các bên, điều kiện tiên quyết, bảo đảm, giải quyết tranh chấp...

• Cam kết của Việt Nam trong FTA/WTO: Các cam kết này có thể mở rộng hơn so với quy định trong nước đối với một số ngành, nghề. Do đó, cần kiểm tra kỹ các cam kết cụ thể mà Việt Nam đưa ra cho ngành nghề đó trong các hiệp định thương mại tự do.

Dịch Vụ Hỗ Trợ Pháp Lý Toàn Diện Từ CÔNG TY ACCVINACO

Việc nhà đầu tư nước ngoài góp vốn, mua cổ phần/phần vốn góp vào doanh nghiệp đã thành lập tại Việt Nam là một quy trình đòi hỏi sự am hiểu sâu rộng về nhiều lĩnh vực pháp luật khác nhau, từ đầu tư, doanh nghiệp, chứng khoán đến quản lý ngoại hối và thuế. Sự phức tạp trong việc rà soát điều kiện, chuẩn bị hồ sơ và thực hiện các thủ tục có thể gây mất thời gian và tiềm ẩn rủi ro pháp lý.

CÔNG TY ACCVINACO tự hào là đơn vị cung cấp dịch vụ tư vấn và hỗ trợ toàn diện các thủ tục đầu tư theo hình thức góp vốn, mua cổ phần/phần vốn góp chuyên nghiệp, uy tín tại TP.HCM (Quận Tân Bình, Huyện Củ Chi) và các tỉnh thành lân cận. Chúng tôi cam kết đồng hành cùng bạn trong mọi bước:

• Tư vấn chuyên sâu:

  • Phân tích kỹ lưỡng ngành nghề kinh doanh của doanh nghiệp mục tiêu để xác định các điều kiện tiếp cận thị trường và giới hạn tỷ lệ sở hữu.

  • Tư vấn về cấu trúc giao dịch tối ưu, đảm bảo tuân thủ pháp luật và lợi ích của nhà đầu tư.

  • Giải thích chi tiết các quy định về quản lý ngoại hối, thuế liên quan đến giao dịch.

• Hỗ trợ thẩm định (Due Diligence):

  • Hỗ trợ nhà đầu tư thực hiện thẩm định pháp lý và tài chính doanh nghiệp mục tiêu để đánh giá rủi ro và cơ hội đầu tư.

• Soạn thảo và đàm phán hợp đồng:

  • Soạn thảo và rà soát các hợp đồng mua bán cổ phần/phần vốn góp, hợp đồng góp vốn, đảm bảo tối đa quyền lợi của nhà đầu tư.

  • Hỗ trợ đàm phán các điều khoản pháp lý quan trọng.

• Hỗ trợ thủ tục đăng ký:

  • Soạn thảo và hoàn thiện toàn bộ hồ sơ đăng ký góp vốn, mua cổ phần/phần vốn góp (nếu có yêu cầu).

  • Đại diện nhà đầu tư nộp hồ sơ tại Sở Kế hoạch và Đầu tư và theo dõi quá trình xử lý.

• Hỗ trợ thủ tục thay đổi đăng ký doanh nghiệp:

  • Soạn thảo và nộp hồ sơ thay đổi nội dung đăng ký doanh nghiệp tại Phòng Đăng ký kinh doanh.

• Hỗ trợ thủ tục ngân hàng:

  • Tư vấn và hướng dẫn mở tài khoản vốn đầu tư trực tiếp và các thủ tục liên quan đến việc chuyển tiền.

• Dịch vụ kế toán thuế:

  • Đảm bảo các nghĩa vụ thuế phát sinh từ giao dịch và hoạt động của doanh nghiệp sau khi đầu tư được thực hiện đúng quy định. Bạn có thể tham khảo bảng giá dịch vụ kế toán thuế của chúng tôi tại đây: https://congtyaccvietnam.com/bang-gia-dich-vu-ke-toan-thue/. Ngoài ra, chúng tôi cũng cung cấp dịch vụ thành lập công ty nếu nhà đầu tư cần: https://congtyaccvietnam.com/thanh-lap-cong-ty/. Và bảng giá dịch vụ thành lập doanh nghiệp: https://congtyaccvietnam.com/bang-gia-dich-vu-thanh-lap-doanh-nghiep/.

Thông tin liên hệ CÔNG TY ACCVINACO:

• Văn phòng Quận Tân Bình: 270-272 Cộng Hòa, P.102 Lầu 1 Tòa Nhà NK, Phường 13, Quận Tân Bình, TP.HCM

• Văn phòng Huyện Củ Chi: 233 Nguyễn Thị Lắng, Ấp Phú Lợi, Xã Tân Phú Trung, Huyện Củ Chi, TP.HCM

• Giờ làm việc: 8:00 – 17:00 (8:00 AM – 5:00 PM)

• Tổng đài tư vấn miễn phí: (028) 3811 0987 (20 line)

• Hotline: 093 883 0 883

• Email liên hệ: lshuynhcongdung@gmail.com

• Website: https://congtyaccvietnam.com/

Kết Luận

Việc nhà đầu tư nước ngoài góp vốn, mua cổ phần hoặc phần vốn góp vào doanh nghiệp đã thành lập tại Việt Nam là một chiến lược đầu tư hiệu quả, giúp thâm nhập thị trường nhanh chóng và tận dụng các lợi thế sẵn có. Tuy nhiên, để đảm bảo thành công, nhà đầu tư cần có sự am hiểu sâu sắc về các quy định pháp luật và quy trình thủ tục liên quan.

Với sự phức tạp của các quy định và tính chất đa ngành của giao dịch, việc hợp tác với một đơn vị tư vấn pháp lý chuyên nghiệp như CÔNG TY ACCVINACO sẽ là chìa khóa để đảm bảo mọi bước đi của bạn được thực hiện an toàn, minh bạch và đúng pháp luật. Chúng tôi cam kết mang đến sự hỗ trợ tận tâm, giúp bạn thực hiện giao dịch đầu tư một cách thuận lợi và hiệu quả nhất.

Bạn đang có kế hoạch đầu tư vào một doanh nghiệp Việt Nam và cần tư vấn chi tiết hơn cho trường hợp của mình? Hãy liên hệ với chúng tôi để được hỗ trợ chuyên sâu và toàn diện nhé!