Giao dịch là yếu tố cốt lõi trong hoạt động kinh doanh, tạo sự liên kết giữa doanh nghiệp, khách hàng, và đối tác. Để đảm bảo tính minh bạch, công bằng, và hiệu quả, Nhà nước Việt Nam đã ban hành các quy định pháp luật cụ thể nhằm điều chỉnh các giao dịch trong hoạt động doanh nghiệp. Trong bài viết này, ACCVINACO làm rõ các quy định liên quan đến thanh toán tiền mặt, giao dịch với người liên quan, và giao dịch liên kết theo pháp luật hiện hành.
Quy định về thanh toán bằng tiền mặt

Căn cứ Nghị định 222/2013/NĐ-CP ngày 31/12/2013, các quy định về thanh toán bằng tiền mặt trong giao dịch tài chính của doanh nghiệp bao gồm:
-
Doanh nghiệp không được sử dụng tiền mặt trong các giao dịch:
-
Góp vốn vào doanh nghiệp.
-
Mua bán, chuyển nhượng phần vốn góp.
-
-
Doanh nghiệp không phải tổ chức tín dụng không được sử dụng tiền mặt khi vay hoặc cho vay lẫn nhau.
Ý nghĩa của quy định
-
Tăng tính minh bạch: Đảm bảo các giao dịch tài chính như góp vốn, chuyển nhượng vốn, hoặc vay nợ được thực hiện qua hệ thống ngân hàng, dễ dàng theo dõi.
-
Hỗ trợ quản lý thuế: Cơ quan thuế và các cơ quan chức năng có thể kiểm tra, rà soát hoạt động tài chính của doanh nghiệp.
-
Thúc đẩy phát triển kinh tế: Tạo cơ sở cho các chính sách hỗ trợ doanh nghiệp trong bối cảnh kinh tế khó khăn.
Quy định về giao dịch với người liên quan
Giao dịch giữa doanh nghiệp và người có liên quan
Theo Khoản 1 Điều 167 Luật Doanh nghiệp 2020, các giao dịch giữa công ty và các đối tượng sau được xem là giao dịch với người có liên quan và phải được Đại hội đồng cổ đông hoặc Hội đồng quản trị chấp thuận:
-
Giao dịch với cổ đông hoặc người đại diện ủy quyền của cổ đông sở hữu trên 10% tổng số cổ phần phổ thông của công ty và người có liên quan của họ.
-
Giao dịch với thành viên Hội đồng quản trị, Giám đốc/Tổng giám đốc, và người có liên quan của họ.
-
Giao dịch với doanh nghiệp mà thành viên Hội đồng quản trị, Kiểm soát viên, Giám đốc/Tổng giám đốc, hoặc người quản lý khác phải kê khai theo Khoản 2 Điều 164 Luật Doanh nghiệp 2020.
Người có liên quan
Theo Khoản 23 Điều 4 Luật Doanh nghiệp 2020, người có liên quan bao gồm:
-
Vợ, chồng, bố/mẹ đẻ, bố/mẹ nuôi, bố/mẹ chồng/vợ, con đẻ, con nuôi, con rể, con dâu.
-
Anh/chị/em ruột, anh/chị/em rể, anh/chị/em dâu.
Công khai danh sách người có liên quan
Theo Khoản 6 Điều 167 và Khoản 2 Điều 164 Luật Doanh nghiệp 2020, doanh nghiệp phải:
-
Công khai hợp đồng/giao dịch với người có liên quan theo quy định pháp luật.
-
Kê khai lợi ích liên quan của thành viên Hội đồng quản trị, Kiểm soát viên, Giám đốc/Tổng giám đốc, và người quản lý khác, bao gồm:
-
Thông tin về doanh nghiệp mà họ làm chủ hoặc sở hữu phần vốn góp/cổ phần (tên, mã số doanh nghiệp, địa chỉ, ngành nghề, tỷ lệ sở hữu, thời điểm sở hữu).
-
Thông tin về doanh nghiệp mà người có liên quan của họ làm chủ hoặc sở hữu trên 10% vốn điều lệ.
-
-
Cập nhật và thông báo danh sách người có liên quan tại cuộc họp thường niên của Đại hội đồng cổ đông.
-
Lưu giữ danh sách tại trụ sở chính (hoặc chi nhánh nếu cần). Cổ đông, thành viên Hội đồng quản trị, Ban kiểm soát, và người quản lý có quyền xem xét, trích lục, hoặc sao chép danh sách này.
Hậu quả pháp lý khi không tuân thủ
Theo Khoản 4 Điều 167 Luật Doanh nghiệp 2020, nếu không tuân thủ quy định về giao dịch với người có liên quan:
-
Hợp đồng/giao dịch có thể bị Tòa án tuyên bố vô hiệu và xử lý theo pháp luật.
-
Người ký kết hợp đồng/giao dịch, cổ đông, thành viên Hội đồng quản trị, hoặc Giám đốc/Tổng giám đốc có liên quan phải:
-
Bồi thường thiệt hại phát sinh.
-
Hoàn trả lợi nhuận thu được từ giao dịch.
-
Quy định về giao dịch liên kết trong doanh nghiệp
Giao dịch liên kết là gì?
Theo Luật Quản lý thuế 2019, giao dịch liên kết là giao dịch giữa các bên có quan hệ liên kết.
Quan hệ liên kết
Theo Khoản 1 Điều 5 Nghị định 132/2020/NĐ-CP, các bên có quan hệ liên kết bao gồm:
-
Một bên tham gia trực tiếp/gián tiếp vào điều hành, kiểm soát, góp vốn, hoặc đầu tư vào bên kia.
-
Các bên cùng chịu sự điều hành, kiểm soát, góp vốn, hoặc đầu tư từ một bên khác.
Doanh nghiệp có giao dịch liên kết
Theo Khoản 2 Điều 5 Nghị định 132/2020/NĐ-CP, các doanh nghiệp có giao dịch liên kết bao gồm:
-
Doanh nghiệp nắm giữ trực tiếp/gián tiếp ít nhất 25% vốn góp của doanh nghiệp kia.
-
Hai doanh nghiệp có ít nhất 25% vốn góp do một bên thứ ba nắm giữ.
-
Doanh nghiệp là cổ đông lớn nhất, nắm giữ ít nhất 10% tổng số cổ phần của doanh nghiệp kia.
-
Doanh nghiệp bảo lãnh hoặc cho vay với khoản vay ít nhất 25% vốn góp của doanh nghiệp đi vay và chiếm trên 50% tổng nợ trung/dài hạn.
-
Doanh nghiệp chỉ định thành viên ban lãnh đạo hoặc nắm quyền kiểm soát (chiếm trên 50% thành viên ban lãnh đạo hoặc có quyền quyết định chính sách tài chính/kinh doanh).
-
Hai doanh nghiệp có trên 50% thành viên ban lãnh đạo hoặc một thành viên có quyền quyết định được chỉ định bởi bên thứ ba.
-
Hai doanh nghiệp chịu sự kiểm soát về nhân sự, tài chính, hoặc hoạt động kinh doanh bởi cá nhân có mối quan hệ gia đình (vợ/chồng, cha/mẹ, con, anh/chị/em, v.v.).
-
Doanh nghiệp có mối quan hệ trụ sở chính và cơ sở thường trú hoặc cùng là cơ sở thường trú của tổ chức/cá nhân nước ngoài.
-
Doanh nghiệp chịu sự kiểm soát của một cá nhân thông qua vốn góp hoặc điều hành.
-
Doanh nghiệp có giao dịch chuyển nhượng vốn góp (ít nhất 25% vốn góp) hoặc vay/cho vay (ít nhất 10% vốn góp) với cá nhân điều hành/kiểm soát.
Nguyên tắc kê khai và xác định giá tính thuế
Theo Khoản 5 Điều 42 Luật Quản lý thuế 2019, nguyên tắc kê khai và xác định giá tính thuế đối với giao dịch liên kết:
-
Phân tích và so sánh: Kê khai giá giao dịch liên kết dựa trên giao dịch độc lập và nguyên tắc bản chất hoạt động để xác định nghĩa vụ thuế như trong điều kiện giao dịch giữa các bên độc lập.
-
Điều chỉnh giá: Giá giao dịch liên kết được điều chỉnh theo giao dịch độc lập để đảm bảo không làm giảm thu nhập chịu thuế.
-
Doanh nghiệp quy mô nhỏ: Doanh nghiệp có quy mô nhỏ và rủi ro thuế thấp được miễn thực hiện quy định kê khai phức tạp và áp dụng cơ chế đơn giản hóa.
Dịch vụ tư vấn pháp lý về giao dịch doanh nghiệp của ACCVINACO
ACCVINACO cung cấp dịch vụ tư vấn pháp lý toàn diện liên quan đến các giao dịch trong hoạt động doanh nghiệp, bao gồm:
-
Tư vấn quy định về thanh toán tiền mặt, giao dịch với người liên quan, và giao dịch liên kết theo Luật Doanh nghiệp 2020, Luật Quản lý thuế 2019, và các văn bản hướng dẫn.
-
Hỗ trợ kê khai lợi ích liên quan và cập nhật danh sách người có liên quan theo quy định.
-
Soạn thảo và thẩm định hợp đồng/giao dịch để đảm bảo tuân thủ pháp luật và giảm thiểu rủi ro.
-
Tư vấn xác định giá giao dịch liên kết và lập hồ sơ kê khai thuế theo Nghị định 132/2020/NĐ-CP.
-
Đại diện doanh nghiệp làm việc với cơ quan thuế và các cơ quan chức năng khi có tranh chấp hoặc kiểm tra.
Để được hỗ trợ chi tiết, bạn có thể tham khảo:
-
Dịch vụ thành lập công ty
-
Dịch vụ kế toán thuế
Chi phí dịch vụ:
-
Bảng giá dịch vụ thành lập doanh nghiệp
-
Bảng giá dịch vụ kế toán thuế
Liên hệ ACCVINACO
Công ty ACCVINACO
-
Văn phòng Quận Tân Bình: 270-272 Cộng Hòa, P.102 Lầu 1 Tòa Nhà NK, Phường 13, Quận Tân Bình, TP.HCM.
-
Văn phòng Huyện Củ Chi: 233 Nguyễn Thị Lắng, Ấp Phú Lợi, Xã Tân Phú Trung, Huyện Củ Chi, TP.HCM.
-
Giờ làm việc: 8:00 – 17:00 (8:00 AM – 5:00 PM).
-
Tổng đài tư vấn miễn phí: (028) 3811 0987 (20 line).
-
Hotline: 093 8830 883.
-
Email: lshuynhcongdung@gmail.com
-
Website: https://congtyaccvietnam.com/